Hassas Olmak ve Kırılgan Kişilik

0
236
kırılgan hassas doğa

Kendinizi nasıl tanımlıyorsunuz? Bazen hassas veya kırılgan, hatta bazı konularda incinebillen biri?.. Ya da belki çelik gibi sağlam dedikleri, asla yara almam diyenlerdensinizdir.. Bu soruyu soruyorum çünkü kendimizi tanımlarken genellikle siyah-beyaz gibi keskin yargılarla düşünüyoruz.”Ben hiç kırılgan değilim.” “Hassas olmak zayıflıktır!” Sizce de çok keskin yargılar değiller mi? Hassas olmak bazen toplumda güçsüzlükle yargılanabiliyor. Haliyle de yargılanmaktan korkup kırılgan yönlerimizi hissizleştirmeye, bastırmaya çalışıyoruz. Çocukluğumuzdan beri buna alışkınız aslında. “Mükemmel olmak zorunda değilsin, her halinle sevilmeye layıksın” denmek yerine  “çok başarılı olmalısın, en iyisini amaçlamalısın!” denilerek ödül ceza sistemine alıştırıldık. Oysa ki insan olmanın özellikerinden biri de açık ve koyu grilerle dolu olmaktır, bunu unuttuk.

Hassas Olmak Ne Demek?

Hassas olmak yagılanabildiği için bu yönlerimizi bastırma eğiliminde oluyoruz. Hatta bazen psikolog gibi kişilere duygusal olmak zayıflık mıdır sorusunu bile yöneltebiliyoruz. Oysa ki hassas olmak kişiye dünyayı başka bir gözle görmek ve yaşamak fırsatı verir. Peki psikoloji bu konuyla ilgili ne diyor? Psikolog ve psikiyatrist gibi psikoloji ile ilgilenen kişiler ne diyor?

İdeal Benlik ve Gerçek Benlik

Hayat boyu kendimizin veya toplumun ideallerine uyum sağlamak için çaba harcıyoruz. Hatta Carl Rogers bunu şöyle açıklıyor: Kişinin belli bir zaman içerisinde oluşmuş olan benliği gerçek benliği. Olmayı arzuladığı, erişmek için beklentide olduğu benlik ise ideal benlik. Eğer bu iki benlik birbirlerine uyumlu uzaklıktalarsa, bu ideal kişinin kendini gerçekleştirmesi için sağlıklı ve motivasyonel oluyor. Ancak bazen kendi hissettiklerimiz ile bu ideallerimiz çatışabiliyor. Olduğumuz kişiden uzaklaşmak, bambaşka bir ideal yaratmak isteyebiliyoruz. Buna hassaslıklarımızı da reddetmek dahil.

Hassas Olmak ve Kırılganlığın Gücü

Hassas kişiliklerde birkaç güçlü ve önemli özellik ortaya çıkıyor. Bağlantı, Cesaret ve Merhamet.

  • Bağlantı, çünkü bu kişiliğe sahip olanlar gerçek benlik ve ideal benlik arasında realist bir bağlantı kurabiliyorlar. Bu yönleriyle sağıklı ve motivasyonel idealler kurmak onlar için daha kolay ve gerçekleştirilebilir oluyor.
  • Cesaret, çünkü kendimizi olduğumuz gibi kabul etmek kolayca gerçekleşmiyor. Kusurlarımızın da olabileceğini fark etmek, hassaslığımızın da farkında olmak cesaret istiyor. Hikayelerimizi olduğu gibi kabul edip, tüm kalbimizle anlatabilmek büyük güç göstergesi değil mi sizce de?
  • Merhamet, çünkü bu tutumu ilk önce kendimizle öğreniyoruz. Kendi kusurlarımızı kabul edebilmek merhamet ve şefkat yoluyla gerçekleşiyor. Kusurlarımıza şefkat göstermek, yargılayıcı olmamak başkaları için de aynı anlayışı göstermemizi kolaylaştırıyor böylece.

Hassas Kişiliklere 2 Tavsiye

Şükran tutumunu deneyimleyin. 

Hepimizin başına zaman zaman can sıkan durumlar gelebiliyor. Bu durumların başınıza neden geldiğini istediğiniz kadar sorgulayabilirsiniz. İstediğiniz kadar yakınabilir, canınız sıkıldığı için kendinizi suçlayabilirsiniz. Ancak bunun size ne faydası olacağını sorgulamanızı istiyorum. Hatırlamanız gereken çok önemli bir şey var. Hassas ve kırılabilir olmak, canlı olduğunuzun en büyük belirtisidir. Bütün benliğinizle ve yaşamınızla hayattasınız. Bunu fark ettikten sonra şükran tutumu geliştirmek, yakınmak yerine “minnetarım” demek kendinizi kucaklamanıza ve zorlu süreçleri daha kolay geçirmenize yardımcı olacak.

Kendinize “yeterli” olduğunuzu hatırlatın.

Bazen kendimizi sorguladığımız, zorlandığımızı hissetiğimiz zamanlarda düşünceler gelir durur. Genellikle de zorlandığımız durumları daha da besleyerek felaketleştirmemize  sebep olurlar. Tam bu noktada kendinize dur demenizi ve soluklanmanızı istiyorum. Hassaslıklarımızın olması yetersiz olduğumuz anlamına gelmez. Aksine güçlü ve kırılgan yanlarımızın farkında olarak yaşamamızı sağlar. Bu farkındalık bizi güçlü kılan yanımızdır. Bu noktada kendinize “yeterliyim” cümlesini kurup şefkat göstermenizin ne kadar iyi hissettirdiğine şaşıracaksınız.

“İçe Dönük Olmanın Gücü” yazımızı okumak için buraya tıklayın. 

References

Judith V. Jordan PhD (2008) Valuing Vulnerability: New Definitions of Courage, Women & Therapy, 31:2-4,209-233, DOI: 10.1080/02703140802146399

Muris, P. A Protective Factor Against Mental Health Problems in Youths? A Critical Note on the Assessment of Self-Compassion. J Child Fam Stud 25, 1461–1465 (2016). https://doi.org/10.1007/s10826-015-0315-3
Muris P, Petrocchi N. Protection or Vulnerability? A Meta-Analysis of the Relations Between the Positive and Negative Components of Self-Compassion and Psychopathology. Clin Psychol Psychother. 2017;24(2):373‐383. doi:10.1002/cpp.2005

TEDx Talks: The Power of Vulnerability

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazın
Lütfen isminizi yazın