Yaygın Anksiyete Bozukluğu

Yaygın Anksiyete Bozukluğu Nedir: Belirtileri, Sebepleri, Tedavi ve Terapi Yöntemleri

Yaygın anksiyete bozukluğu olan bireylerde kaygılı zihin, tek bir konuya odaklanmaz; aksine iş, aile, sağlık ve para gibi birçok konuda çeşitlenmiş bir endişe hali yaşanır. Bu durum, kişinin her şeyde en kötü senaryoyu düşünmesine yol açar. Oysa kaygı, normal seviyelerde hissedildiğinde hayatta kalmamızı sağlayan evrimsel bir duygudur. Ancak yaygın anksiyetede bu duygu, kontrol edilemeyecek kadar yoğunlaşır ve işlevselliğimizi kaybetmemize neden olur.

“Senin Hikayen: Her şeyden endişe duyuyorum. İşte küçük bir hata yapmaktan, ailemde birinin hasta olmasından ya da beklenmedik bir harcamadan… Hepsi zihnimde dönüp duruyor. Sanki beynim sürekli kötü bir şey olacağını söylüyor, ama ne olacağını bilemiyorum. Bu his, sabahları kalktığım andan gece yatağa girene kadar benimle. Çoğu zaman karnımda bir düğüm gibi hissettiğim bu kaygı, beni sürekli kontrol etmeye, her detayı düşünmeye zorluyor. Arkadaşlarım bir şeylerin ters gittiğini söylüyor ama onlara bu duyguyu nasıl anlatacağımı bilemiyorum. Ne kadar uğraşsam da bir türlü rahatlayamıyorum. Hatta bazen nefes almak bile zorlaşıyor. Bu durum, sadece zihnimi değil, bedenimi de etkiliyor. Gün geçtikçe daha yorgun hissediyorum, baş ağrısı yaşıyorum, kaslarım ağrıyor ve uyumak bile bana huzur vermiyor. Sanki bu kaygı hiç geçmeyecekmiş gibi hissediyorum.”

 

Yaygın Anksiyete Yaşayan Kişilerin Davranışsal Özellikleri

Bu kişilerde genellikle şu davranışlar gözlemlenir:

• Sık Kontrol Etme: Sürekli olarak olayları ya da insanları kontrol etme ihtiyacı.
• Kaçınma: Kaygıya neden olan durumlardan uzak durma.
• Erteleme: Zor kararları ya da işleri sürekli erteleme.
• Belirsizliğe Tahammülsüzlük: Kesinlik arayışı içinde olma.
• Mükemmeliyetçilik: Kusursuz sonuçlar elde etme çabası.
• Aşırı Bilgi ve Güvence Arayışı: Her karar için başkalarından onay alma ihtiyacı.

Yaygın Anksiyete ve Fiziksel Belirtiler

Yaygın anksiyete, yalnızca zihinsel bir yük değil, aynı zamanda fiziksel belirtilerle de kendini gösterir:

• Bulantı
• Terleme
• Sinirlilik
• Titreme
• Yorgunluk
• Uyku bozuklukları
• Kaslarda seğirme ve ağrılar
• Bağırsak hareketlerinde değişiklik
• Sürekli endişe hali
  

  Yaygın Anksiyete Bozukluğu Neden Ortaya Çıkar?

Genetik Faktörler: Araştırmalar, bu rahatsızlıkla mücadele eden bireylerin aile geçmişlerinde bu rahatsızlığın daha sık görüldüğünü ortaya koymuştur.

Beyin Kimyası: Beyindeki serotonin ve dopamin gibi kimyasal maddelerin dengesizliği, kaygı seviyelerini artırır.

Çevresel Faktörler: Günlük hayatın stresleri, travmatik olaylar ve kronik baskılar, bu rahatsızlığın gelişiminde önemli rol oynar. Ayrıca, kafein, alkol ve bazı maddelerin aşırı kullanımı da bu durumu kötüleşir.

Bu Rahatsızlık İçin Yöntemler ve Uygulanan Testler

Bu rahatsızlığın tanımlanmasında psikolog ve psikiyatrist görüşü yeterli olacaktır. Ancak kimi zaman kaygı seviyesini daha iyi görmek için de testler uygulanabilir. Yaygın anksiyete bozukluğu olan kişileri tanımlamak için en sık kullanılan testler şunlardır:

•Beck Anksiyete Ölçeği: Kaygı seviyenizi anlamaya yardımcı olur.

•Hamilton Anksiyete Testi: Detaylı bir değerlendirme sunar.

Bu testler, anksiyetenin şiddetini belirlemek için etkili araçlardır.

Terapi ve Tedavi Yöntemleri

Klinik Psikologlar tarafından verilen terapi desteği oldukça etkilidir. Ancak bunların yeterli olmadığında psikiyatri tedavisi destekleyici olmaktadır.

1. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT): Kaygı kaynaklı düşünceleri ve davranışları yeniden şekillendiren bir terapi yöntemidir.
2. Mindfulness Terapisi: Şimdiki ana odaklanmayı öğreterek, kaygıyı azaltmaya yardımcı olur.
3. Yaşam Tarzı Değişiklikleri: Egzersiz yapmak, sağlıklı bir diyet uygulamak ve uyku düzenine dikkat etmek yaygın anksiyete tedavisinde destekleyici faktörlerdir.

Başa çıkma yolları için şu yazıya göz atabilirsiniz: YAB Başa Çıkma Yöntemleri

Sonuç

Hayatı zorlaştıran ancak düzelebilen bir rahatsızlıktır. Yaygın anksiyete tedavisi ve terapisi, doğru teşhis ve terapi yöntemleriyle oldukça başarılı sonuçlar verir. Eğer sürekli bir kaygı hali yaşıyorsanız, profesyonel destek almayı düşünebilirsiniz. Unutmayın, kaygılarınızla baş etmek mümkündür.