Takdir Etmenin Olumlu Etkileri
10 Şubat 2014
Her Mutsuzluk Depresyon mudur?
19 Şubat 2014

Öfkeyi Anlamak ve Öfke Kontrolü

Bu başlığı gördüğünüzde zarar veren öfkenin nesini anlayalım diyebilirsiniz. Bir yere kadar haklı olduğunuzu düşünmekle beraber öfkeyi tanımanın, doğasını anlamanın onunla başa çıkmanızda çok etkili olacağına inanıyorum. Danışanlarımızın öfkeye karşı önce farkındalık seviyelerini yükseltip sonra müdahaleye geçmemiz bunun en basit örneği.
Öfkelenip yakınlarına hakaret eden, onlara bağıran bir kişi üzerinden örneklendirecek olursak. Bağıran, saldırganlaşan kişi kendisini bu şekilde ifade etmeye alışmıştır ve başka yolun çözüm için etkili olmayacağına inanır. Öfkeli davranan kişi haksızlığa uğradığı düşüncesiyle ya da diğerlerinin adil olmadıklarını düşünürerek kendini daha da öfkelendirir.
Diğer taraftan kişi öfkelendiğinde, saldırganlaştığında ise, çevresindeki herkes gerilir ve saklanacak delik yada saldıracak fırsat arar. Bu organizmanın savunma yada saldırı için kendini hazırlamasına bir örnektir. Organizma kendini bu iki durum için hazırlarken kalp atışları hızlanır, kasları gerilir, kan basıncı artar. Vücüttaki ani değişim öfkeli davranan için gerçekleşirken, buna maruz kalan için de gerçekleşebilir. Bu duruma sürekli maruz kalmak ilişkileri ciddi oranda bozarken, sağlığı da oldukça kötü etkiler. Son araştırmalar gösteriyor ki karşılaştığımız fiziksel rahatsızlıkların %60’ı strese dayalı sebeplerden oluşuyor.
Öfkeyi bilişsel (düşünsel) olarak incelediğimizde ise, düşünceler, davranışlar, duygular ve kişinin fizyolojisinin birbiriyle etkileşimi sonucunda ortaya çıktığını görmekteyiz.

Düşünceler : Çevredeki insanları tehdit olarak algılama, haksızlığa uğradığını düşünme.

Davranışlar Savunamaya geçme, tartışma ya da kendini geri çekme

Fizyolojik tepkiler Kaslarda gerginleşme, kan basıncında artış

Duygu Gergin, huzursuz, öfkeli

Herhangi bir durumda ne kadar öfkelendiğimizi, olayın anlamını nasıl yorumladığımızla doğrudan ilişkilendirebiliriz. Örneğin, bir gün önce evde kötü bir gün geçirmiş iş arkadaşınızın, ertesi gün sabah suratının asık olmasının sizden kaynaklandığını düşünmeniz, bu konuyu açık sözlülükle konuşmadığınız sürece tartışmaya dönüşebilir ve arkadaşınız haksızlığa uğradığını düşünerek savunmaya geçer ve olay daha da büyüyebilir. Sonucunda hissedeceğiniz şeyler ve vücudunuzun buna tepkisi yukarıda konuştuğumuz gibi olacaktır.

Anlamlandırmadan önce konuşmayı ya da alternatif düşünceleri tekrar gözden geçirmeyi deneyin.

 

Psikolog Barış Gürkaş

İstanbul

1 Comment

  1. nazan dedi ki:

    yazınızın bazı yerlerinde kod kısmı açıkta kalmış 🙂

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir