İçeriğe atla
Günümüzde hemen hepimiz zaman zaman psikoterapiye ihtiyaç duyuyoruz. Ancak hangi terapistin veya hangi terapi ekolünün bize uygun olduğunu anlamak kolay değildir. Çünkü bu, uzmanlık gerektiren bir alandır. Yine de birkaç temel bilgi ile fikir sahibi olabilirsiniz.
Araştırmalar, terapi sürecinde terapist–danışan uyumunun kullanılan tekniklerden daha önemli olduğunu gösteriyor. Elbette uyumu oluşturmak büyük ölçüde terapistin sorumluluğundadır. Ancak danışanın da bu ilişkiye emek vermesi gerekir. İngiliz terapist Phillip Hodson’a göre, terapist mükemmel bilgiye sahip olsa bile yeterli empati göstermiyorsa süreç başarılı olmayabilir.
Terapistte Nelere Dikkat Etmelisiniz?
Danışmanlık almadan önce hangi özelliklere sahip bir terapiste ihtiyacınız olduğunu belirlemek önemlidir. Kendinizi rahat hissettiğiniz bir cinsiyete ya da yaş grubuna yönelebilirsiniz. Önceden bunu bilmek, terapiye daha güvenle başlamanızı sağlar.
Eğer psikiyatrist yönlendirmesiyle terapiye geliyorsanız, genellikle size uygun yöntemi zaten belirtir. Örneğin:
Bilişsel Davranışçı Terapi
Psikanaliz
Grup terapisi
Ancak ilk kez başlıyorsanız ve herhangi bir yönlendirme almıyorsanız, hangi yaklaşımın size uygun olduğunu araştırmak artık çok kolaydır.
Terapistinizi Doğru Seçip Seçmediğinizi Nasıl Anlarsınız?
Terapi, kişinin özel hayatını terapistiyle paylaşmasıyla ilerler. Bu yüzden güven temel şarttır. Bazen süreç yavaş ilerleyebilir ve danışan hiçbir ilerleme kaydetmediğini hissedebilir. Böyle bir durumda terapiyi sorgulamak doğaldır.
Bir süre devam ettikten sonra kendinize şu soruları sorun:
Sırlarımı paylaşırken kendimi rahat hissediyor muyum?
Terapistin yaklaşımı bana nasıl hissettiriyor?
Ona güveniyor muyum?
Beni önemsediğini hissediyor muyum?
Bu sorular, terapide doğru kişiyle ilerleyip ilerlemediğinizi anlamanıza yardımcı olur.
İyi Bir Terapist Nasıl Olur?
İyi bir terapist:
Etkin bir dinleyicidir.
Yol gösterir.
Empati kurar.
Yargılayıcı konuşmaz.
Danışanın beklentilerini sorar.
Süreçle ilgili kaygıları dinler ve açıklar.
Bu özellikler, sağlıklı bir terapi ilişkisinin temelini oluşturur.
Terapide İlerleme Kaydettiğinizin İşaretleri
Aşağıdaki işaretler gelişimi gösterir:
Hayatınızın daha düzene girdiğini hissedersiniz.
Özgüveniniz artar.
Aileniz veya arkadaşlarınız davranışlarınızdaki değişimi fark eder.
Kendinizi ve davranışlarınızı daha iyi anlamaya başlarsınız.
Ek olarak, şu soruyu sormakta fayda var:
“Bu seanslardan gerçekten fayda görüyor muyum?”
Seanslarda Sorulması Gereken Önemli Sorular
Terapistim beni gerçekten dinliyor mu?
Seans boyunca kendisi hakkında çok fazla konuşuyor mu?
Seanslarda net bir hedef yok mu? Konular sürekli dağınık mı ilerliyor?
Bu soruların cevapları, terapi sürecini değerlendirmenize yardımcı olur.
Eğer terapist odaklanmayı kaybediyorsa, danışanın yeniden merkeze alınması terapistin görevidir. Ayrıca danışanın, terapistiyle açıkça konuşabilmesi gerekir. Endişelerini ifade etmek terapistin duygularını incitmez. İyi bir terapist, bu geribildirimi kabul eder.
Ne Zaman Terapist Değiştirilmeli?
Danışan, terapistiyle konuşamıyor veya süreç ilerlemiyorsa değişiklik zamanı gelmiş olabilir. Sonuçta kimse, ilerleme kaydetmediği bir ilişki için para ödemez.
Psikolog Barış GÜRKAŞ
İstanbul
