Tatminsizlik ile Başa Çıkma

0
249

Hepimizin bazen yeterince başarılı olmadığı, yeterince mutlu bir ilişki sürdüremediği, yeterince iyi kazanmadığı, yeterince arkadaşının olmadığı ve bunlar gibi “yeterince” ile başlayan negatif bir ton düşünceye sahip olduğu dönemler olmuştur. Hatta belki bu düşünceler bazılarınıza çok tanıdıktır. Ve hatta belki tam şu anda bu satırları okuyorken bahsettiğim düşüncelere sahip olabilirsiniz. Bütün bu saydığım düşüncelere sebep olan, çağımızın en büyük problemlerinden biri haline gelmiş bu sorunun kaynağı “tatminsizlik” duygusu aslında. Çoğu zaman tatminsizlik ile başa çıkmak hepimiz için zordur. Üstüne üstlük içinde bulunduğumuz dünya, popüler kültür ve sosyal medya, sanki birbirimize bir şeyler ispatlamak zorundaymışız gibi bize bu tatminsizlik duygusunu daha çok benimsetti. Yeni başardıklarımızın keyfini bile süremeden hemen diğer hedefe zıplıyor, elimizdeki telefonla hayatımızı diğerlerininkiyle kıyaslayıp “eksikliklerimiz” yüzünden değersiz hissediyoruz. Nedense herkes mutlu, herkes hayallerinin işine sahip, herkes yeterince güzel, herkesin mükemmel ilişkileri ve arkadaşlıkları var AMA BİZ bir türlü “yeterince” bunlara sahip değiliz. Instagram beğenileri üzerinden değer biçtiğimiz bu günlerde sizce bu saydığım düşünceler ne kadar gerçeği yansıtıyor? 

Geçtiğimiz yıllarda araştırmacılar bu problem üzerinde yoğunlaşıp insanları neyin negatif düşüncelere ittiği, hangi durumlarda insanların daha pozitif düşüncelere sahip olduğu ve negatif düşüncelerin nasıl pozitife dönüştükleriyle ilgili çalışmalar yaptılar. Tüm bu çalışmalar çerçevesinde bakış açımızı nasıl değiştireceğimiz ve mutluluk hissiyatımızı pozitif yönde etkilediği keşfedilen çok önemli bir tutum üzerine konuşmak istiyorum sizlerle. Şükran.

Şükran tutumu herkes için farklılaşabilir. Örneğin bazen bir kişiye bize yaptığı bir iyilik için, bazen doğayla iç içeyken huzurlu hissettiğimiz o “an” için, veya bazen dini inancımız çerçevesinde hissettiklerimiz için, ya da sadece gerçekleşerek bizi mutlu etmiş basit-sıradan bir olay için minnet hissedebiliriz. Bu da tatminsizlik hissine yardımcı olabilir.

Peki şükran tutumu bizi birbirimize nasıl bağlar?

Çok ilginç gelecek olsa da şükran evrimsel olarak geliştirdiğimiz bir duygudur. Memeliler, özellikle de primatlar, yaşamlarını sürdürebilmelerinde fayda sağlama amacıyla bu tutumu geliştirmişlerdir. Beyin, size başka biri tarafından fayda sağlandığını saptadığında ona karşı şükran duygusu hissetmenizi ve geri ödeme yapma ihtiyacı yaşamanızı sağlar. Bu sayede birbirlerini önemserler ve kişiler arası bağlar oluşur. İşte tam da bu duygu atalarımızın kolonileşmesini sağlayarak hayatta kalmalarına yardımcı olmuş olan duygu. Hatta beyin zaman içinde duyguları okumada geliştikçe, bencil olup iş birliği yapmayanlar saptanmış ve bu koloniler arasından elenmiş. Tabi bu da bahsettiğim evrimsel süreci hızlandırmış.

Peki ya şükran tutumu bizi “bugün” nasıl etkiliyor?

Şükran duygusunun ilk şekli hayatta kalmamızı sağlayan davranışları geliştirmede etkili biyolojik mekanizmalar olsa da, günümüzde bu duyguyu farklı alanlarda farklı kazançlar sağlayarak deneyimliyoruz. Şükran duygusu, beynin düşünme mekanizmasını etkileyerek bizim kendimizi tatmin olmuş ve ödüllenmiş hissetmemizi, sosyal bağlar kurmamızı, pozitif anıları beynimize daha kolay kaydedip daha kolay hatırlamamızı sağlıyor. Bunun sonucunda daha çok pozitife odaklı oluyor ve sahip olduklarımıza rağmen hissettiğimiz o “yetersizlik” duygusunu daha az yaşıyoruz. İnsanlarla ilişkilerimiz gelişiyor, depresyona ve bağımlılığa yatkınlığımız azalıyor. Daha iyi uyuyor, tükenmişlik hissetmeye daha az eğilimli oluyoruz.

Hiç farkettiniz mi bilmiyorum. Modern hayatın bizim için kurduğu küçük psikolojik tuzaklar olabiliyor. “Nasıl yani?” dediğinizi duyar gibiyim. Bir şeyi çok isteyip onu elde ettikten sonra ona dair isteğimizin azalması, kalabalığın içinde yalnız hissetmemiz.. Tanıdık geliyor mu bunlar size? İşte tam da bu noktada şükran tutumunun faydasını çok fazla görüyoruz. Pozitif duygular psikososyal davranışlarda artışa sebep oluyor ve bu artış da sosyal ilişkiler ve deneyimlerimizde gelişmeye yol açıyor. Tüm bu gelişmeler bize daha fazla pozitif bakış açısı kazandırarak kendimizi tatmin olmuş hissettiriyor. Çok ilginç değil mi? Koca bir pozitiflik döngüsü gibi. 

Gelelim asıl soruya. Beynimize şükran tutumunu nasıl öğretiriz?

Hepimiz bu duyguyu aynı derecede hissederek yaşamıyoruz ve bu çok normal. Hepimizin kendine öz, farklı ve biricik karakteri var. Müteşekkir hissedebilmemizi genetiğimiz, kültürümüz, çevremizden tutun da birçok şey etkileyebiliyor. Bu durumda aslında beynimize minnet duymayı öğretebiliyoruz. Bunun birden fazla yöntemi olabilir ya da bu yöntemler kişiden kişiye değişiklik gösterebilir. Size en temel ve işe yararlardan ikisini anlatmak istiyorum.

Kendinize şükran dolu hissettiğiniz veya hoşunuza giden anları yazabileceğiniz bir günlük, defter edinmenizi isteyeceğim sizden. Haftada birkaç kez, birkaç dakika boyunca oturup sahip olduğunuz veya gerçekleştiği için mutlu olduğunuz birkaç şeyi not edeceksiniz. Bu başta size garip hissettirebilir. Bunun çok normal olduğunu bilmenizi istiyorum. Bu hissiyatta olsanız bile günlüğünüze basitçe dahi olsa başlamanız size çok fayda sağlayabilir. Herhangi basit bir şey için müteşekkir hissedebilir misiniz? Bu birinin size “iyi günler” demesinden tutun, içtiğiniz çayın kokusunun güzelliği için bile olabilir. Hoşunuza giden basit herhangi küçük bir şey. Bu kadar kolayca düşüncelerinizin pozitifleşebileceği fikri nasıl geliyor size? Kulağa gerçek olamayacak kadar kolay gelse de birçok araştırmanın bunu uygulayan katılımcıların daha fazla mutluluk ve tatmin hissi deneyimlediklerini ve beyin aktivitelerinin değiştiğini rapor ettiğini görüyoruz. Çünkü hayatı nasıl deneyimlediğimiz aslında bizim hayatla ilgili temel inançlarımıza göre şekillenir. Biz de düşünce şeklimizi hedef alarak ilerlediğimiz zaman davranışlarımızı doğrudan şekillendiren inanç sistemimizi etkilemiş oluyoruz.

Her hafta psikoloji, psikolojik rahatsızlıklarla başa çıkma yöntemleri ve bunlar gibi çeşitli konularda videolar çekerek faydalı bilgiler verdiğimiz Youtube kanalımıza buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz. Başarılı ve tatmin edici bir hayat ile ilgili yazımızı okumak için buraya tıklayabilirsiniz.

Attachment.png

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazın
Lütfen isminizi yazın