Çocuklarda İnternet ve Teknoloji Bağımlılığı İle Başa Çıkın!
17 Haziran 2017
Utangaçlıktan Kurtulmanın 6 Yolu
11 Temmuz 2017

Çocuğum Öğrenmekte Neden Güçlük Çekiyor?

 

Özgül Öğrenme Güçlüğü Nedir?

Özgül öğrenme güçlüğü, dinleme, okuma, yazma, akıl yürütme ile matematik becerilerinin kazanılması ve kullanılmasında önemli güçlükleri olan, kendini idare etme, sosyal algılama ve etkileşim sorunları yaşayan, standart eğitime rağmen yaşına ve zekasına uygun başarı gösteremeyen bireylerde görülen nörolojik kökenli gelişimsel bir bozukluktur. Özgül öğrenme güçlüğü yaşayan çocukların zekâsı normal ya da normalin üstündedir. Özgül öğrenme güçlüğünün sebebi bellek bozuklukları, verilen eğitimin niteliği, duyum yetersizlikleri, ruhsal ve sinirsel yetersizliklerle alakalı değildir.

Özgül öğrenme güçlüğünün alt türleri

  • Okuma bozukluğu (disleksi)
  • Yazılı anlatım bozukluğu (disgrafi)
  • Sayısal (matematik) bozukluğudur(diskalkuli)

Yapılan araştırmalara göre okul çağındaki çocuklarda özgül öğrenme güçlüğü görülme sıklığı %5 –%15 arasındadır.

Özgül Öğrenme Güçlüğünün Nedenleri Nelerdir?

Özgül öğrenme güçlüğünün kesin nedeni bilinmiyor olmakla birlikte bu konuda yapılan birçok çalışma bu güçlüğün birden çok nedeni olabileceğini ortaya koymuştur. Beyin hasarları ve genetik faktörler başlıca sebebi olabilir.

  • İkizlerle yapılan çalışma bulguları, öğrenme güçlüğünde kalıtımsal nedenlerinin önemini ortaya koymuştur.
  •  Doğum öncesi, doğum sırası ve doğum sonrasında yaşanılan problemler bebeğin merkezi sinir sistemini etkileyebilir ve risk faktörü oluşturabilir.
  •  Yakın akraba evlilikleri, genetik, metabolik hastalıklar, gebelik sırasında bakımın yetersizliği, ilaç, alkol, sigara ve madde kullanımı, doğum sonrası hastalıklar, merkezi sinir sistemi enfeksiyonları, grip virüsleri, kurşun zehirlenmesi, erken çocukluk döneminde uzun süreli beslenme yetersizlikleri gibi birçok etmen özgül öğrenme güçlüğüne sebep olmaktadır.

Nasıl Tespit Edilir?

Okul öncesi dönemde özgül öğrenme güçlüğü belirtileri;

  •  İşitsel bellek sorunları; doğru kelime yapısı ve sırasıyla konuşmada, ritmik oyunlara ve etkinliklere katılmada, kelimeleri telaffuz etme ve okunan hikayeleri anlamada güçlük çekerler. Sözcükleri bulmada ve isimlendirmede sıkıntı yaşarlar. Temel sözcükleri karıştırırlar(vermek, yemek, tutmak gibi), heceleri karıştırırlar (çubuk yerine buçuk gibi), harfleri karıştırabilirler (f- v, b-m gibi), kafiyeli sözcükleri kullanmakta zorluk yaşarlar. Çok heceli kelimelerin tekrarında iyi performans gösteremeyebilirler. Yönergeleri akılda tutmakta zorlanabilirler. Saymayı öğrenmede başarısız olabilirler.
  •  Görsel bellek sorunları; görsel ayrıştırma yetenekleri zayıftır. Geometrik şekilleri çizmede ve kendi isimlerini yazmada sorunlar yaşayabilirler.
  • Dokunarak ayrıştırma sorunları; gözü kapalıyken avucuna çizilen şekli, sayıyı ayırt etmekte sorun yaşayabilirler.
  •  Dil sorunları; dilin gramer yapısına uygun olarak kelimeleri dizip cümle oluşturmakta güçlük yaşarlar. Dil gelişimi bir kısmında gecikmiştir. Çoğunlukla bebeksi konuşurlar.
  •  Organizasyon sorunları; uyaranları sınıflandırma ve gruplamada zorluk yaşarlar.
  •  Oryantasyon sorunları; top yakalama, ip atlama gibi pozisyonlar almada zorluk çekerler.

Yön bulmada, sağ-sol ve ön-arka gibi kavramları öğrenmede zorluk yaşayabilirler.

  •  Zaman sorunu; zamanı karıştırabilirler. Örneğin; dün, bugün, yarın, şimdi-sonra gibi.
  •  Motor koordinasyon sorunları; el-göz koordinasyonları zayıftır. Çizime karşı isteksizlik, düğme ilikleme, makas kullanımı, çatal-kaşık kullanımında, ayakkabı bağlamada zorluklar gözlenebilir.
  •  Sosyal-duygusal davranış sorunları; duygulanımları değişken olabilir. Akranlarıyla iletişim problemleri, değişikliğe uyum problemleri yaşayabilirler. Genellikle okul yıllarında, çocuğun performansı yaşından beklenenin altında olduğunda ve okulun gerekleri karşılanamadığında anlaşılır. Özgül öğrenme güçlüğü, okulla, işle ve günlük yaşamla ilgili başarıyı ileri derecede bozar.

Özgül Öğrenme Tespit edildiğinde nasıl bir yol izlenmelidir?

Özgül öğrenme güçlüğü yaşayan çocuklar, sınıf öğretmenleri, rehber öğretmenleri ya da aileleri tarafından tespit edildiğinde öncelikle çocuk psikiyatristine yönlendirilir. Yapılan klinik gözlem ve testler ile hastane heyetinin verdiği karar sonucunda çıkan sağlık kurulu raporu değerlendirilir. Rehberlik Araştırma Merkezinin yaptığı eğitsel inceleme sonucunda  bireyler, özel eğitim desteğinden faydalanabilirler.

Özgül öğrenme güçlüğü yaşayan çocuğa sahip ailelere öneriler;

  • Çocuğun özgül öğrenme güçlüğü yaşadığını fark ettiğinizde geç kalınmadan bir uzmana götürülmesi gerekir. Bu yardımı öğretmenlerden beklemeyin.
  • Özgül öğrenme güçlüğü tespiti için tıbbi ve psikolojik ölçümler yapılıp psikoeğitim ve psikolojik destek sağlanmalıdır.
  • Çocuğunuza karşı tutarlı olun bir gün sabırlı ve hoşgörülüyken ertesi gün sıkılmış ve sabırsız davranmayın.
  • Her çocuğun kendine özgü yetenekleri ve ilgileri vardır. Çocuğunuzun yapabildiği şeyler üzerine yoğunlaşın, yapamadığı konular üzerine hareket etmeyin.
  • Çocuğunuzun okulu ve öğretmenleriyle sürekli iletişimde olarak, birlikte ortak adımlar atın.
  • Okul dışında da destekleyici eğitimin sağlanması için ilgili yerlere yönlendirin.
  • Özgüveninin gelişmesi için gerekli desteği sağlayın, sosyal alanlara yönlendirin. Yaptığı şeyleri takdir edin. Kendini ifade etmesine ve farklılıklarını ortaya koymasına teşvik edin.
  • Onu toplumdan soyutlamayın, ondan utanmayın, her zaman yanında olduğunuzun ve herşeyin yolunda olduğunun güvenini verin.
  • Her çocuğun büyüme, gelişme ve öğrenme seviyelerinin birbirinden farklı olduğunu düşünerek büyük beklentilere girmeyin, onu zorlamayın ve kıyaslamayın. Ona karşı sabırlı ve hoşgörülü olun.
  • Yeterli ilgi ve sevgiyi vererek sizin için ne kadar değerli olduğunu lütfen her defasında belirtin.

Nasıl tedavi edilir?

Özgül öğrenme güçlüğünün tedavisinde ilaç tercih edilmez, eş tanı yoksa tedavi sadece eğitim aracılığıyla gerçekleşir. Özgül öğrenme güçlüğüne, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu eşlik ediyorsa eğitimin yanında ilaç desteği sağlanabilir. Özgül öğrenme güçlüğü yaşayan çocukların eğitimi normal müfredatın yanında özel eğitim programı ve psikopedagojik yaklaşımla yapılacak eğitsel terapiyle öğrenme gerçekleşebilmektedir. Özel eğitim programı ya da diğer adıyla bireyselleştirilmiş eğitim programı, okul personeli ve destek hizmeti veren kişilerin birlikte geliştirdikleri, uyguladıkları ve gelişmeleri izledikleri bir plandır. Çocuğun kendisi, ailesi ve öğretmenlerinin gereksinimleri doğrultusunda hazırlanan bu plan hedeflenen amaçlarda verilecek destek eğitimini içerir. Bu programın amacı, çocuğun eğitsel değerlendirmesini yaparak, tüm gelişim alanlarındaki güçlü ve zayıf yönlerini, gereksinimlerini belirlemek ayrıca çocuğun becerilerini dikkate alarak uygun eğitim ortamına yerleştirerek, çocuğun uygun eğitim almasını sağlamaktır.

Çocuğunuzda, yukarıda bahsettiğimiz belirtileri gözlemliyorsanız mutlaka bir uzmandan yardım alın. Bu konuda size yardımcı olmamızı isterseniz, iletişim bilgilerimizden bize ulaşabilirsiniz.

 

Merve Eryılmaz

 

1 Comment

  1. […] Özgül öğrenme güçlüklerinin alt türlerinden en yaygın olanı disleksi yani okuma güçlüğüdür. Disleksi her 5 çocuktan birini etkileyen her kültürde, ırkta ve sosyo-ekonomik düzeyde görülen, akıcı okuma ve okuduğunu anlama sorunuyla kendisini gösteren, nörolojik temelli öğrenme sorunudur. Disleksinin temelinde sesleri fark etme, çözümleme, harfe dönüştürme, işitsel kısa süreli bellek ve hızlı isimlendirme sorunu vardır. […]

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir