İçeriğe atla
Bağımlılığın Tanımı
İnternet bağımlılığını anlamak için önce “bağımlılık” kavramını tanımlamak gerekir.
Bağımlılık, kişiye zarar vermesine rağmen bir şeyi arama ve kullanma isteğiyle karakterize edilen, tekrarlayıcı bir beyin hastalığıdır. Kişi, zamanla aynı etkiyi görmek için daha fazla kullanır. Yoksunluk belirtileri yaşar, planladığından daha uzun süre kullanır ve zarara rağmen bu davranışı sürdürür.
İnternet Bağımlılığı Üzerine İlk Bulgular
Psikolog ve psikiyatristlerin “kutsal el kitabı” olarak gördüğü DSM-IV’te internet bağımlılığı bir hastalık olarak yer almıyordu.
Ancak yeni versiyon DSM-5’te bu başlığın ekleneceği öngörülür.
Ayrıca Türkiye bu yıl ilk kez 1. Uluslararası Teknoloji Bağımlılığı Kongresi’ne ev sahipliği yaptı. Bu gelişmeler, dünyanın yanlış teknoloji kullanımını artık bir hastalık olarak gördüğünü gösteriyor.
Sosyal Medya ve Bağımlılığın Gücü
İnternet bağımlılığının en güçlü nedeni, son yıllarda hayatımıza giren sosyal medya.
Gün içinde hesaplarımızda uzun zaman geçiriyoruz.
Bunun temel nedenleri ise başkalarını gözlemlemek, kendimizi teşhir etmek, ifade etmek ve onaylanma isteği.
Beğeni, yorum ve takipçi sayısı birer “havuç” görevi görüyor.
İnternette süper egonun etkisi zayıflıyor. Bu yüzden kişi, yaptığı paylaşımlardan aldığı hazzın ardından yoksunluk hissediyor. Beyin bu duruma direnemiyor ve bağımlılık döngüsü oluşuyor.
Klout Puanı ve Dijital Statü
Teknoloji, karşımıza Klout puanı kavramını çıkardı.
Bu puan, sosyal medya platformlarında (Facebook, Twitter, YouTube, Instagram vb.) ne kadar etkili olduğumuzu ölçüyor.
Puan; fotoğraflar, yorumlar, tweet’ler, takipçi sayısı ve etkileşim oranlarına göre belirlenir.
Kullanıcılar 0 ile 100 arasında bir skor alıyor.
Bazı kişiler bu puan sayesinde işe alınıyor, bazıları düşük puanı yüzünden eleniyor.
Bu durum, insanları paylaşımlarını daha çok beğeni almak için kurgulamaya itiyor.
Sonuçta, kişi kendi kimliğinden uzaklaşıyor ve toplumun görmek istediği kimliğe dönüşüyor.
Dijital Kimlik ve Geleceğin Tehlikesi
Görünene göre gelecekte, dijital kimliğini iyi yönetemeyen kişiler iş bulmakta zorlanacak.
Bu da insanları daha etkileyici ve dikkat çekici profiller oluşturmaya yönlendiriyor.
Ancak bu süreçte internet bağımlılığı belirtilerini göstermek kaçınılmaz hale geliyor.
Dengeleri koruyabilmek için internet okuryazarlığının artırılması şart.
İnterneti bilinçli kullanmak, onu bir araç olarak görmek ve zaman yönetimi yapmak bağımlılığın önüne geçecektir.
Klinik Psikolog Barış Gürkaş
