İçeriğe atla
“Öfke” kelimesi kulağa sert gelse de, aslında hepimiz gün içinde defalarca öfkeleniyoruz. Bu çok normal. Sonuçta, öfke bir olay karşısında hissettiğimiz duygudan ibaret. Ama, kimimiz daha yoğun yaşarken kimimiz daha hafif geçiriyoruz.
Sorun Öfkede Değil, Sonrasında Ne Yaptığımızda
Öfkenin kendisi doğal. Asıl sıkıntı, öfkelendikten sonra verdiğimiz yanlış tepkiler. Yani öfke bir “durum”, saldırganlık ise “sonuç”. Bu yüzden, öfkenin gelmesine değil, onunla ne yaptığımıza odaklanmak daha önemli.
Vücudun Otomatik Alarm Sistemi
İnsanoğlu ilk çağlardan beri tehlikeye karşı hızlı tepki vermek zorundaydı. Bu yüzden, vücut sempatik ve parasempatik sinir sistemini kullanarak “savaş ya da kaç” moduna geçer. Tehlike görünce kaslar gerilir, nefes hızlanır, göz bebekleri büyür. Kısacası, vücut “hazır ol” pozisyonu alır.
Modern Dünyanın Görünmez Tehlikeleri
Eskiden bu tepkiler hayatta kalmak içindi. Ama artık, mağara aslanı yok, yerine trafik stresi var. İş baskısı var. Sınav var. İnsanların tavrı var. Yani modern insan hâlâ aynı sistemi kullanıyor ama tehlikeler artık başka bir formda.
Parasempatik sistem bizi sonra sakinleştirmeye çalışıyor. Fakat, bu döngü gün içinde onlarca kez olunca vücut yoruluyor. Böylece tansiyon gibi sağlık sıkıntıları ortaya çıkabiliyor.
Öfkeyi Yönetmenin İlk Adımı: Fark Etmek
Öfkeyi kontrol etmek istiyorsak, önce onun geldiğini fark etmemiz gerekiyor. Çünkü, fark etmediğimiz şeyi yönetemeyiz. Sonrası zaten yavaş yavaş oturuyor.
Benim İşime Yaran Bazı Yöntemler
1. Ortamdan Biraz Uzaklaşmak
Bazen iki dakika nefes almak bile işe yarıyor. Hem, kendinize de karşınızdakine de zarar vermemiş oluyorsunuz.
2. Nefes Egzersizleri
Toplu taşımada bile yapılabiliyor. Basit ama inanılmaz etkili. Üstelik, birkaç dakika bile rahatlatıyor.
3. Karşı Tarafla Konuşmak
Bazen sadece “Bu yaptığın beni üzdü/öfkelendirdi” demek yetiyor. Böylece, hem içinizi dökmüş oluyorsunuz hem de karşınızdaki sizi daha iyi anlıyor.
Psikolog Barış GÜRKAŞ
İstanbul
