İçeriğe atla
Facebook, günümüzün en yaygın kullanılan sosyal paylaşım alanlarından biri. Hatta birçok kişi, bu platformun içinde olmamayı bir eksiklik gibi görüyor. İnsanlar burada haberleşiyor, duygularını paylaşıyor. Ayrıca olmak istedikleri kimlikleri de çoğu zaman Facebook üzerinden sunuyorlar.
Beğeni ve Paylaşımın Yarattığı Etki
Fotoğraf paylaşmak, beğeni almak ya da başarıları duyurmak güçlü duygular yaratıyor. Bazen acı haberler bile Facebook üzerinden paylaşılıyor. Kullanıcı, hoşlandığı kişiyi buradan takip edebildiği için platform daha da çekici hale geliyor. Yoğun duygular devreye girince, kişi fark etmeden Facebook’u hayatının merkezine yerleştirebiliyor.
Facebook Kullanımı Artınca Ne Oluyor?
Günümüzde birçok kişi Facebook’ta geçirdiği sürenin fazlalığından rahatsızlık duymaya başladı. İnternette geçirilen zaman arttıkça:
Yakın ilişkiler zayıflıyor.
Sosyal çevreyle temas azalıyor.
İş ve okul performansı düşebiliyor.
İlk bakışta Facebook ile ilişkilendirmek zor olabilir. Ancak internette geçirilen zaman arttıkça hayatın diğer alanları doğrudan etkileniyor.
Facebook Bağımlılığını Ölçmeye Yardımcı Sorular
Psikologlar, Facebook kullanımının kontrolden çıkıp çıkmadığını belirlemek için bazı ölçme araçları geliştirdi. Bunlardan biri, kişinin son bir yıldaki kullanım sıklığını değerlendirmeyi amaçlıyor (Andreassen, 2012).
Aşağıdaki soruları çok nadiren, nadiren, bazen, sık sık veya aşırı şeklinde yanıtlayın:
Zamanınızın çoğunu Facebook’u düşünerek ya da kullanmayı planlayarak mı geçiriyorsunuz?
Kişisel problemlerden kaçmak için Facebook’a giriyor musunuz?
Facebook’a girme isteğini sürekli tekrar tekrar yaşıyor musunuz?
Facebook’a erişiminiz engellendiğinde huzursuz ve kaygılı oluyor musunuz?
Facebook’u bırakmayı denediniz ama başaramadınız mı?
Aşırı Facebook kullanımı iş, okul veya sosyal yaşamınızı olumsuz etkiledi mi?
Bu sorulardan en az dört tanesine “sık sık” veya “aşırı” diyorsanız, kullanım sınırı aşmış olabilir.
Bu Ölçümü Diğer Alışkanlıklar İçin de Kullanabilirsiniz
Sorulardaki “Facebook” kelimesi yerine başka bir alışkanlığınızı yazabilirsiniz. Böylece o alışkanlık için de durumun ne kadar kontrolünüzden çıktığını görebilirsiniz. Eğer sorun erken fark edilirse, önlem almak çok daha kolay olur. Olay tehlikeli boyuta ulaştığında bırakma süreci daha zorlu hale gelir.
Sosyal Ağların Geleceği
Teknoloji hızla gelişiyor. Google Glass, akıllı duvar sistemleri gibi yenilikler sayesinde sosyal medya gelecekte her noktada karşımıza çıkabilir. Bu nedenle dijital dünyayı yönetmek, bağımlı hale gelmekten çok daha sağlıklı bir yaklaşım olacaktır.
Psikolog Barış GÜRKAŞ
İstanbul
