Anksiyete ve Mindfulness

0
321

Kaygılanmak günlük hayatta hepimizin başına gelebilen, çok tanıdık bir duygudur. İş hayatında, bir sınav sırasında, bir şeye karar vermeye çalışırken ve bunlar gibi durumlarda kaygı yaşayabiliriz. Aslında bu duygu optimum seviyede olduğu zaman motivasyonel, harekete geçmemizi sağlayan işlevsel ve evrimsel olarak geliştirdiğimiz bir duygudur. Atalarımız bundan çok çok uzun yıllar öncesinde bu duygu sayesinde yemek bulmak için harekete geçmişler, bu duygu sayesinde barınak arayışına çıkmışlar ve bu duygu sayesinde tehlikelere karşı kendilerini hazır hale getirmişler. Kısacası bu duygu sayesinde hayatta kalmışlar. Biz ise 21. yüzyılda kaygı duygusunu optimum seviyesinde tutarak modern yaşama adapte olabiliyoruz ve sorumluluklarımızı yerine getirmede motivasyon olarak kullanabiliyoruz. Ancak kaygı duygusu çok yüksek seviyede olduğu zaman günlük hayatımızı negatif olarak etkileyebilir. İşte bu duruma anksiyete diyoruz. Anksiyetenin tedavisinde ilaçla tedavi, psikoterapi, psikoeğitim gibi birçok tedavi yöntemi kullanılabilir. Ancak bütün bunlarla birlikte son zamanlardaki araştırmalara bakıldığında üçüncü dalga terapilerden olan Mindfulness-Bilinçli Farkındalık temelli çalışmaların da stres ve kaygıyı azaltarak anksiyetenin tedavisinde epeyce etkili olduğu görülüyor.

Anksiyete ve Mindfulness Arasındaki İlişkisi Nasıl?

Mindfulness-farkındalık çalışmaları kişiyi “şimdiye ve şu ana” odaklamayı temel edinerek stresi azaltmayı hedefleyen uygulamalardır. Şu anı ve şimdiyi fark ederek zihnimizi tam var olduğumuz ana çekmeyi, kaygı sırasında geçmişe veya geleceğe odaklanan zihnimizi “bugün ve buradaya” taşımayı amaçlar. Hiç kaygılandığınız anlarda düşüncelerinize dikkat ettiniz mi? Genellikle zihnimiz ya gelecektedir ya da geçmişte. Olmuş veya “ya olursa” diye gelip giden düşünceler bizi şimdinin farkındalığından uzaklaştırır ve kendimize gösterdiğimiz öz şefkati düşürür. Tam bu düşünceler geldiği anda, geçmişe veya geleceğe kaygı ile odaklanarak kendimize yargılayıcı davrandığımızı farkettiniz mi hiç? Hatta bu düşünceler o kadar kaygı verici olabilir ve onları o kadar yargılarız ki bazen, kaçınmacı davranışlar sergileyip rahatsızlık veren düşünceleri düşünmemeye çalışırız. Ama tam bu noktada da biz o düşünceleri ne kadar iter ne kadar onlarla savaşırsak, onlar bir o kadar hatırlatır kendilerini bize. Mindfulness, gözümüzün önünden gitmeyip bizi rahatsız eden düşünceleri bastırmak, uzaklaştırmaya çalışırken yorulmak yerine varlıklarını kabul ederek nazikçe gözlerimizin önünden alıp yanımıza oturtur. Onları eleştirmez, yönlendirmez ve yargılamadan kabul ederek onlara yer açar. Kendimize şefkat göstermemizi hedefler. Bu sayede düşüncelerle kavga etmeyiz ve anksiyete sırasındaki odağımızı geçmiş veya gelecekten alıp şu ana taşımamız kolaylaşır.

Mindfulness’ın Anksiyete Üzerindeki Etkileri Nelerdir?

Son çalışmalara bakıldığında farkındalık pratiklerinin duygu düzenlemesinde çok etkili olduğunu görebiliyoruz. Mindfulness’ın farkındalıkla yeme, beden taraması, nefes odaklı meditasyonları gibi uygulamaları bireylerde şimdiye olan odağı arttırarak stres ve kaygı seviyesini düşürüyor, hatta depresyon semptomlarını azaltıyor. Bir tehdit karşısında aktifliğini arttırarak bize “kaç ya da savaş” komutunu verdiren amigdalamız, anksiyete sırasında da gerçek bir dış tehdit olmamasına rağmen devreye girer. İşte tam bu noktada Mindfulness pratiklerinin amigdalanın bu aktivitesinde azalma sağladığını da yapılan nörolojik çalışmalarda görebiliyoruz. Tüm bu bulguları göz önünde bulundurduğumuzda, Mindfulness uygulamalarının anksiyete üzerindeki etkileri sayesinde kişilerin sosyal becerileri gelişiyor, kendilerine gösterdikleri şefkat ve kabulleri artıyor. Güvende, huzurlu ve dingin hissetmek adına, Mindfulness büyük bir adım atmamızı sağlıyor.

Her hafta psikoloji, psikolojik rahatsızlıklarla başa çıkma yöntemleri ve bunlar gibi çeşitli konularda videolar çekerek faydalı bilgiler verdiğimiz Youtube kanalımıza buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz. Anksiyete ile ilgili detaylı yazımıza buradan ulaşabilirsiniz.

References

Demir, V , İlgaz, H . (2019). Anksiyete Bozukluklarında Psikososyal Bir Müdahale: Bilinçli Farkındalık Temelli Terapiler. Üsküdar Üniversitesi Klinik Hipnoz ve Tamamlayıcı Tıp Dergisi , 1 (1) , 1-3 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/ukhtd/issue/42571/468868

Roemer, Lizabeth & Lee, Jonathan & Salters-Pedneault, Kristalyn & Erisman, Shannon & Orsillo, Susan & Mennin, Douglas. (2009). Mindfulness and Emotion Regulation Difficulties in Generalized Anxiety Disorder: Preliminary Evidence for Independent and Overlapping Contributions. Behavior therapy. 40. 142-54. 10.1016/j.beth.2008.04.001.

Goldin, P.R., & Gross, J.J. (2010). Effects of mindfulness-based stress reduction (MBSR) on emotion regulation in social anxiety disorder. Emotion, 10 1, 83-91 .

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazın
Lütfen isminizi yazın