Narsist Kişilik Özellikleri – Bir Narsisti Nasıl Tanırsın?

0
139
narsist kişilik özellikleri
narsist kişilik özellikleri

Narsist Ne Demek?

Bu yazımızda size narsist kişilik özellikleri nedir onlardan bahsetmek istiyoruz ve bu yüzden önce sizi kelimenin kökenine götürüyoruz. Antik Yunan zamanlarında Narcissus isimli yakışıklı mı yakışıklı bi genç varmış. Yunan mitolojisine göre bir nehir tanrısı ve su perisinin oğullarıymış hatta Narcissus. Doğduğu gün kahinler onun hakkında şöyle bir kehanette bulunmuş. “Narcissos (narkissos) uzun ve mutlu bir ömür sürecek, ancak bunun için tek bir şart var ki; o da kendini görmemesi” demişler. Büyüleyiciliği dillere öyle destanmış ki, onu gören her kızı kendine aşık edermiş.

Ancak sorun şu ki Narcissus bir türü hiçbir kızı beğenmezmiş. Kimsenin aşkına karşılık vermez, onu sevenleri de genel olarak üzermiş. Günün birinde bir peri olan Echo (eko) da Narkissus a aşık olmuş ama karşılık görmeyince aşkından harap olmuş. Bu durum Olimpos’ta tanrıları kızdıracak olmuş ki, Narcissusa bir ceza vermişler.  Bir nehir tanrısının ve su perisinin oğlu olan Narcissus, bir gün av sonrasında nehir kıyısından su içerken kendi yansımasıyla karşılaşmış. Ve gördüğü görüntü karşısında adeta büyülenmiş, kendi siluetine aşık olmuş.

Gördüğü görüntü gerçek değildi, bir yansımaydı ve canlanıp bir kişiye dönüşemezdi. Ama buna rağmen Narcissus bir gün o güzel insanın sudan çıkıp kendisini sevmesi için sonsuza kadar beklemiş. Burada beklemekten harap olmuş, zaman içerisinde yorgun düşmüş ve ölüp gitmiş… Su perileri onun cansız bedenini bulmak için geldiklerinde bedeninin yerine bir çiçek bulmuşlar. Bu çiçeğin adına da bugün nergis çiçeği diyoruz. İşte Narsisizmin kelime kökeni de buradan geliyor.

Narsist Kişilik Bozukluğu

Narsisizm genel olarak psikoloji literatüründe kendiliği aşırı önemseme, başkalarını yok sayma  ve kişiler arası ilişkiler içerisinde sorun yaşama olarak ele alınır. Öncelikle şunu söylemek lazım. Narsisimin her boyutu zararlı, kötü değildir. Hatta şaşıracaksınız ama bir ölçüde sağlıklıdır da. Kişinin empati kurabilme becerisini sürdürebilirken kendiliğine dair olumlu algıya sahip olabilmesi aslında istediğimiz bir şey. Son zamanlarda çok sık görüyorum, herkes kendinin veya başkalarının narsist olmasından endişe duyuyor. Bu sebeple burayı bir netleştirelim. Sağlıklı bir olumlu benlik algısı narsist olduğunuzu göstermez.

Burada narsisizmi patolojik ve kişilik bozukluğu yapan; kişinin aşırı kırılgan ve düşük benlik saygısı, empati kurabilme becerisinin düşüklüğü, eleştiriye hassasiyet, kibir ve kendisine hayranlık gereksinimi gibi özellikler olduğunu söyleyebiliriz.

Toplumda yeni istatistiklere göre kişilik bozuklukları %5 ile %20 arasında bir oran tutuyor. Yani bu her 100 kişiden 5 ile 20 kişiye kadar kişinin kişilik bozukluğuna sahip olması demek bu istatistik. Bunu düşündüğümüz zaman kişilik bozukluklarını tanımak ve fark etmek önemli. Hadi bugün, bu kişilik bozukluklarından biri olan narsisizmi nasıl tanıyacağımıza bakalım.

2014’de yapılan bir araştırmaya göre narsistik kişilik bozukluğunun Türkiye’de yaygınlık oranları %8.4 olarak bulunmuş. Literatürde bugüne dair araştırmalar kısıtlı olsa da, geçen bu zaman içinde bu oranın değiştiğini ve hatta belki giderek arttığını tahmin edebiliriz.

Narsist Kişilik Özellikleri

Narsist kişiler genellikle ben merkezci davranırlar ve yeteneklerini diğer insanlara göre yüksek görme eğilimindedirler. Birçok zaman kendilerinin diğer kişilerden daha iyi olduğunu düşünürler. Bunu yaşantılama biçimleri diğer insanları aşağılamalarıyla da ortaya çıkar. Bir narsistin karşısındaki kişiyi sık sık suçladığını, onu yetersiz hissettirdiğini görebilirsiniz mesela.

Narsist Kişilik Özellikleri: Narsist ile İlişki Kurmak

Genellikle ilişkilerini 2 farklı türde kurarlar. Ya kendilerinden üstün gördükleri, onlarla iletişimde olmanın kendilerini yükselteceklerini düşündükleri kişilerle iletişimi seçerler. Ki bu kişileri otorite görme, onlara saygı duyma ve kendi kırılganlıklarını saklama eğilimindelerdir. Ya da kendilerinden aşağıda gördükleri kişilerle ilişki kurarlar ve bu ilişkide kişi üzerinde bir tahakküm kurma hali söz konusudur. Kendi kuralları, kendi istedikleri geçerli olsun isterler. Bu kişileri kendi çizdikleri ve idealize ettikleri keskin kurallarda yaşamaya zorunda bırakırlar bir nevi.

Ancak burda işin içinden çıkılamayan bir konu vardır. Narsist bireylerle ilişkide olan kişiler -ki bu ilişkinin türü hiç fark etmiyor- genellikle şu gibi cümleleri kurarken bulurlar kendilerini: “anlamıyorum, bi çok iyi bi çok kötü. Bi çok seviyor bi yerden yere vuruyor… Hangisi gerçek o, bilemiyorum”

Narsist bunu yapar evet. Çünkü narsist gerçekten böyledir. Kendini iyi hissetme ihtiyacı olduğunda karşısındakini yüceltebilirken, onun isteklerine uyulmadığında benlik saygısı tehdit altına girer. Böyle zamanlarda sık sık agresifleşir ve karşısındakini suçlama eğiliminde bulunur.

Narsist İnsanların Özellikleri

Aslında narsist bireyler kendi içlerinde oldukça kırılganlardır. Birçok zaman hikayelerini incelediğimizde zorlu bir çocukluk öyküsü ile karşılaşmak mümkün diyebiliriz. Çocukluk dönemlerimizde kişilik bütünlüğümüzün oluşması için, çevremizden bazı tepkileri almaya ihtiyaç duyarız. Bu ihtiyaç sevgi, duygusal sıcaklık, empati, destek gibi kavramlarla yakından ilişkilidir. Ebeveynler erken çocukluk döneminde çocuğun bu ihtiyaçlarını yeterince karşılamadıklarında; narsistik kişilik bozukluğunun fitilini ateşleyebilirler.

Çocuk burada kendisini anne veya babaya fark ettirmeye ve karşılığında onay almaya çalışır. Ancak ebeveynlerin bu onay ve beğeni ihtiyacına yeterince yanıt vermemesi çocukta düşük benlik saygısını tetikler ve narsistik kişiliğin temelleri burada atılır. Çocuğun idealleştirmeye çalıştığı anne baba modeline bir türlü kavuşamaması, yaşamı boyunca bunu telafi edip doldurma ihtiyacı ile sonuçlanabilir.

Narsisizm Dark Triad dediğimiz karanlık üçlü kişilik özelliklerinden biridir. Bu kişilik özelliklerinin ortak noktalarından biri manipülatif davranışlardır. Zafere giden her yol mubahtır bir narsist için diyebiliriz. Az önce bahsettiğim boşluk ve ihityacı her ne ise, onu doldurana kadar manipülasyon yapmaktan çekinmez. Birçok zaman yansıtma ve rasyonelize etme gibi savunma mekanizmalarını kullanır. Çünkü kendine ait hata ve kırılganlıkları kabul etmeme ihtiyacı vardır. Onları başkası yapmış gibi karşısındakini suçlar. Ya da bunları rasyonel hale getirerek hata olmadıkları konusunda da karşısındakini ikna etmeyi dener.

Narsist Kurbanı Nasıl İyileşir?

Bir narsist ile dengeli ve sağlıklı bir ilişki kurmak kolay değildir. Kendinizi sık sık suçlu buluyor, hatalı ve yetersiz hissediyorsanız partneriniz, arkadaşınız ya da aile bireyiniz olsun fark etmez; size yansıtılan tutumları yeniden gözden geçirmenizi tavsiye ederim. Bu noktada ona ihtiyacınız var gibi hissetseniz de aslında kendi ihtiyaçlarınıza öncelik verme zamanı gelmiş olabilir. Eğer kendi başınıza başa çıkabildiğinizi düşünmüyorsanız bir uzmandan destek almanızı öneririz.

Sevgiyle kalın.

Kararsızlık ve Belirsizlik Anında Karar Vermek yazımızı okumak için buraya tıklayın.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazın
Lütfen isminizi yazın