Zihnimizdeki Düşünceler Stresi Nasıl Etkiliyor?

0
149

Selam dostlar. Gündem dolayısı ile kaygılandığımız şu günlerde düşünceler bizlerde stres yaratabilir mi bundan bahsetmek istiyorum.  Bunu birçoğumuz daha önce hiç farketmemiş olabilir ama hoşa gitmeyen durumları algılayış şeklimiz onlar karşısında ne hissedeceğimizi belirliyor aslında.

Olaylar karşısında hissettiklerimizi değiştirebilir miyiz?

Beck ve Ellis’in ABC modeline göre algılayışımızı değiştirirsek olaylar karşısında hissettiklerimizin de değişebilmesi mümkün. “O da ne demek?” diye sorduğunuzu duyar gibiyim.  Bunu yapabilmek için duyguların ABC’sini tanımalıyız ilk önce.

A bir olay diyelim, B sizin onu yorumlayış şekliniz olan düşünceleriniz, C ise bu düşüncelerin sonucu olarak hissettikleriniz ve tepkileriniz. Mesela sevindirici bir olay oldu. Uzun zamandır istediğiniz şeyi biri size hediye aldı diyelim. Bu durumda zihniniz olumlu düşünceler üretecek ve vereceğiniz tepki mutlu bir duygulanım olacak.

Ancak olumsuz bir olay yaşadığınızda bunun tam tersi gerçekleşiyor. Mesela salgın olduğu için aklınıza “ya korona olursam” gibi birçok olumsuz düşünce gelebilir. Bu düşünceler “ya koronaysam, ya hastalanırsam” şeklinde başlayıp “ya birine bulaştırmışsam, ya ölürsem” kadar olumsuzlaşabilir bile. Sonucunda da korku ve panik hissederiz. Bunun sebebi beynimizin evrimsel olarak olumsuzluklara odaklanmaya yatkın olması aslında. Beyin hoşa gitmeyen bir durum karşısında olumsuz birçok düşünce üretme potansiyeline sahip. Şimdi asıl soruya gelelim. Diyelim ki zorlayıcı bir durum oldu ve karşısında kendimizi pek iyi hissetmiyoruz.

Olumsuz düşünceler geldiğinde ne yapabiliriz?

  1. Alternatif gerçekçi düşünceler üretmeye çalışın.  Aynı örnekte siz “ya koronaysam” diye düşünürken belki de basit bir gıcık tutmuş, ya da sadece normal bir nezle geçiriyor olabilirsiniz. Kaygı anında kendimize “ya koronaysam” yerine “yeterince önlemimi alıyorum, korona olmamdansa gıcık tutmuş olma ihtimali daha yüksek” gibi gerçekçi düşünceler vermek daha faydalı olabilir mesela.

  2. Stres veren düşüncelerinizle ayrışın. Onların anlık olarak belirdiğini, bir süre sonra kaybolacaklarını, gelip geçiciliklerini fark edin. İyi hissetmediğimiz anlarda genellikle olumsuz düşüncelerin içinden bakarız. Düşüncelerin içinden değil, düşüncelere doğru bakın. İçeriğine kapılmadan onu sadece bir “düşünce” olarak ele alın. Onlar kelimeler ya da fotoğraflardan fazlası değiller aslında.

  3. Olumsuz düşünceler geldiği anda onlardan ayrışmak için kendinize şu soruları yöneltin:
    “Zihnim bana şu anda ne anlatıyor?”
    “Zihnimin şu anda ne yaptığının farkında mıyım?”
    “Bu düşüncenin bana bir yararı mı var zararı mı?”
    “Bu düşünce beni daha huzurlu mu kılıyor yoksa beni sıkışmış bir hale mi getiriyor?”
    Bu sorular olumsuz düşünceler geldiği anda fark etmenizi ve sizin için faydalı mı faydasız mı olduklarını görmenizi sağlar. Bu sayede onları daha kolay yönetebilirsiniz.

Stres ile başa çıkmakta zorlanıyorsanız buraya tıklayarak yeni başa çıkma teknikleri öğrenebilirsiniz.

 

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazın
Lütfen isminizi yazın