Agorafobi Belirtileri ve Tedavi Yöntemleri

0
227

Agorafobi Nedir:

Her gün yaptığınız aktiviteleri bir düşünün. En basitinden toplu taşıma kullanmak, işe gitmek, kafeye gitmek, arkadaşlarınızla buluşmak gibi. Çoğumuz bunları doğal akışında, düşünmeden, hiç paniklemeden yaparız. Ancak herkes için basit görünen günlük rutinlerimiz, agorafobi ile mücadele edenler için biraz zorlayıcı.  Agorafobi ile mücadele ediyorsanız evden ayrılmak bile paniğe kapılmanız için yeterli olabilir. Agorafobisi olan kişiler dışarıda yalnız kalmaktan ya da kalabalık bir yerde bulunmaktan, sinema salonları gibi kapalı yerlerde, ya da otopark gibi açık alanlarda, ya da bir asansörde olmaktan yoğun bir korku ve endişe duyarlar. 

Bunun nedeni genellikle başlarına gelebilecek kötü bir olay ihtimalini akıllarında bulundurmalarından kaynaklanır. Bahsettiğimiz korkulan mekanlardan kaçmak zor olduğu için, acil bir durumda ya da kişi panik belirtileri göstermeye başladığında yardım alamayacağını düşünür ve bu gibi düşüncelerin verdiği rahatsızlık hissi başka bir insanın onlara eşlik etmesi ihtiyacını doğurur. Agorafobinin en ciddi seviyelerindeyse evden çıkmak tamamen imkânsız hale gelir. 

Agorafobi genellikle panik bozukluğu ya da spesifik bir fobi gibi başka bir anksiyete bozukluğuyla ve depresif hastalıklarla birlikte görülür. Panik bozukluklarda panik ataklar tekrarladığı ve ne zaman geleceği belli olmadığı için, kişi panik atak geçirme ihtimalinden korkarak yaşamaya başlar hale gelir. Beklentisel kaygı ya da korku dediğimiz bu korku kişinin hayatına ciddi şekilde müdahale eder hale gelir. Panik bozukluğu olan çoğu kişide bu hastalık gelişmeden önce agorafobi ve anksiyete belirtileri ortaya çıkıyor. Yani kişi dışarıda olmaktansa kendi güvenli bölgesi olarak gördüğü evinde olmayı tercih ediyor ve gitgide daha az dışarı çıkar hale geliyor. Agorafobisi olan kişiler güvenli bölge olarak belirledikleri alandan çıktıkları takdirde giderek artan bir anksiyete hissederler. Bu da aslında agorafobisi olan kişileri pek çok açıdan etkisiz kılan ve başkalarına muhtaç bırakan bir durum, kendi alışverişini yapamamak, işe gidememek gibi. Tahmin edilen oranlara göre agorafobisi olan insanların üçte birinden fazlası evlerinden çıkamıyor ve çalışamıyor.

Agorafobi Neden Olur?

Agorafobinin nedenlerine gelince hem genetik hem de çevresel faktörlerin etkisinden söz etmek mümkün. Kalıtımsal faktörler yatkınlığı artırabilirken, anne ya da babayı kaybetmek ya da bir saldırıya uğramak gibi yoğun strese neden olan olaylar ve sevgisiz ama aşırı korumacı bir ailede yetişmiş olmak gibi etkenler de agorafobinin gelişmesinde rol oynayabilir. 

Kaygı ile başa çıkma yolları için tıklayın.

Agorafobi tedavisi ve terapisi nasıl olur?

Agorafobi yaşayanlar tedavisinde temel amaç kişinin normal bir şekilde fonksiyon göstermesine yardım etmektir. Hastalığın ne kadar ileri derecede olduğu tedavinin başarısıyla doğrudan ilişkili olup, fobi tedavisinde yaygın olarak kullanılan maruz bırakma yöntemi de denen sistematik desensitizasyonla agorafobi tedavi edilebilir. Kişi, terapistinin yardımıyla rahatlama ve nefes teknikleri gibi başa çıkma stratejileri geliştirebilir ve terapi sayesinde kişinin anksiyetesi en az seviyelere indirgenebilir.  Bilişsel davranışçı terapi, meditasyon gibi teknikler agorafobik hastalara yardımcı olabilir. Bilişsel davranışçı terapi hem düşünceyi hem davranışı değiştirmeyi hedeflediği için kişinin istenmeyen düşüncelerinden kurtulmasına ve davranışlarını değiştirmesine yardımcı olur. BDT genellikle en az 8 ila 12 hafta terapi süreci gerektirir, kimi hastalar için bu süre daha uzun olabilir. Hastanın evden çıkamadığı durumlarda terapistin hastanın yanına gitmesi söz konusudur. Hastanın kendisiyle aynı dertten muzdarip diğer hastalarla bir arada olabileceği grup terapi seansları da tedavide sıklıkla yararlanılan bir yöntemdir. Terapinin yanı sıra ilaç tedavisi de mümkündür ancak tek başına ilaçtansa ilaç ve terapinin bir arada yürüdüğü bir tedavi programı çoğu zaman hasta için en etkili olabilecek yöntemdir. Bunun yanında meditasyon ve stresle baş etme teknikleri anksiyetesi olan kişilerin rahatlamasına yardımcı olarak terapinin etkilerini arttırabilir. Aerobik egzersizlerin de yatıştırıcı etkileri olduğu bilgisini de ayrıca ekleyebiliriz.

Kaynaklar:

  1. Dsm5
  2. https://www.psychologytoday.com/us/conditions/agoraphobia


CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu yazın
Lütfen isminizi yazın