İçeriğe atla
Cinsel Yönelim Takıntısı, psikoloji literatüründe obsesif kompulsif bozukluğun (OKB) temalarından biri olarak tanımlanan bir durumdur. Bu durumda kişi, cinsel yönelimi hakkında istemeden ortaya çıkan ve yoğun kaygı yaratan düşünceler yaşayar.
Bu düşünceler çoğu zaman kişinin kendini algılama biçimiyle veya değerleriyle çelişir. Bu nedenle oldukça rahatsız edici olur ve kişi bu düşüncelerden kurtulmakta zorlanır.
Son yıllarda özellikle internet ortamında Cinsel Yönelim Takıntısı hakkında daha fazla konuşulmaya başlanmıştır. Ancak birçok kişi bu deneyimi yaşarken gerçek bir yönelim keşfi ile obsesif düşünceler arasındaki farkı ayırt etmekte zorlanır.
Bu yazıda Cinsel Yönelim Takıntısı nedir, nasıl ortaya çıkar, belirtileri nelerdir ve psikolojik olarak nasıl değerlendirilir gibi sorulara detaylı şekilde değineceğiz.
Cinsel Yönelim Takıntısı Nedir?
Cinsel Yönelim Takıntısı, obsesif kompulsif bozukluğun içerik temalarından biridir. Bu durumda kişinin zihninde cinsel yönelimiyle ilgili istem dışı düşünceler ortaya çıkar.
Kişi kendine şu tür sorular sorarken bular:
Ya aslında eşcinselsem
Ya cinsel yönelimim değiştiyse
Ya kendimi yanlış tanıyorsam
Bu düşünceler genellikle kişinin isteği dışında ortaya çıkar ve yoğun bir huzursuzluk yaratır. Kişi bu düşünceleri istemez ancak zihninden uzaklaştırmakta zorlanır.
OKB’de olduğu gibi zamanla bu kaygıyı azaltmak için bazı davranışlar gelişir. Ancak bu davranışlar kısa vadede rahatlama sağlasa da uzun vadede takıntı döngüsünü güçlendirir.
Cinsel Yönelim Takıntısı Belirtileri
Cinsel Yönelim Takıntısı yaşayan kişilerde bazı davranışlar sık görülür. Bu davranışlar çoğu zaman kaygıyı azaltma amacıyla yapılır.
Sürekli kendini test etme
Kişi kendi cinsel tepkilerini sürekli kontrol etmeye çalışır. Duygularını, düşüncelerini veya bedensel tepkilerini analiz ederek bir işaret arar.
Geçmiş deneyimleri tekrar tekrar analiz etme
Geçmiş ilişkiler, arkadaşlıklar veya yaşanan deneyimler zihinde sürekli tekrar edilir. Kişi geçmişte yaşanan olayları farklı anlamlar yükleyerek yeniden değerlendirmeye çalışır.
Pornografi ile kendini kontrol etme
Bazı kişiler pornografi izleyerek kendi tepkilerini test etmeye çalışır. Amaç, cinsel yönelimle ilgili bir kanıt bulmaktır.
Başkalarından sürekli güvence isteme
Cinsel Yönelim Takıntısı yaşayan kişiler yakın çevresine veya terapistine sık sık benzer sorular sorar.
Örneğin:
Ben gerçekten heteroseksüel miyim
Bu düşünceler normal mi
Sence yönelimim değişmiş olur mi?
Bedensel tepkileri sürekli kontrol etme
Kişi kalp atışı, fiziksel uyarılma veya duygusal tepkilerini sürekli gözlemler. Bu kontrol davranışı zamanla kaygıyı daha da artırır.
Cinsel Yönelim Takıntısı ile Gerçek Yönelim Keşfi Arasındaki Fark
Psikoloji literatüründe bu konuda önemli bir kavram bulunur: ego distonik düşünceler.
Ego distonik düşünceler, kişinin yaşadığı düşüncelerin kendi kimliğiyle uyumsuz hissettirmesi anlamına gelir.
Cinsel Yönelim Takıntısı yaşayan kişilerde düşünceler genellikle şu özellikleri taşır:
- İstemsiz şekilde ortaya çıkar,
- Kişinin değerleriyle çelişir,
- Yoğun kaygı yaratır,
- Kişi bu düşüncelerden kurtulmak ister.
Bu nedenle birçok klinisyen, Cinsel Yönelim Takıntısının çoğu zaman gerçek bir yönelim değişiminden ziyade obsesif düşünce ve kaygı döngüsüyle ilişkili olduğunu belirtir.
OKB’de Cinsel İçerikli Obsesyonlar Ne Kadar Yaygın?
Obsesif kompulsif bozukluk farklı temalarda ortaya çıkar. Bu temalardan biri de cinsel içerikli obsesyonlardır.
Bu düşünceler farklı biçimlerde görülür:
Cinsel yönelim hakkında takıntılı düşünceler
Tabu olarak algılanan cinsel içerikli düşünceler
Saldırgan veya rahatsız edici cinsel obsesyonlar
Bu tür düşünceler ortaya çıktığında kişi genellikle onları istemez ve zihninden uzaklaştırmaya çalışır. Ancak düşüncelerle mücadele etmek çoğu zaman kaygı döngüsünü güçlendirir.
Cinsel Yönelim Takıntısı Nasıl Tedavi Edilir?
Cinsel Yönelim Takıntısı, obsesif kompulsif bozukluğun bir parçası olarak ele alındığında psikoterapi oldukça etkili olur.
OKB tedavisinde en sık kullanılan yöntemlerden biri ERP yani Exposure and Response Prevention yaklaşımıdır.
Bu terapi yaklaşımı iki temel prensibe dayanır:
Kaygı yaratan düşüncelerle kontrollü şekilde yüzleşmek.
Kaygıyı azaltmak için yapılan kompulsif davranışları azaltmayı öğrenmek.
Bazı durumlarda tedavi sürecine psikiyatrist tarafından önerilen SSRI grubu ilaçlar da eşlik eder.
Uygun terapi desteğiyle birçok kişi obsesif düşünceler üzerinde daha fazla kontrol geliştirir. Ve günlük yaşam kalitesini artırır.
Sonuç
Cinsel Yönelim Takıntısı, obsesif kompulsif bozukluğun daha az konuşulan temalarından biridir. Bu durumda kişi cinsel yönelimi hakkında istemeden ortaya çıkan ve yoğun kaygı yaratan düşünceler yaşar.
Bu deneyim çoğu zaman gerçek bir yönelim değişiminden ziyade obsesif düşünce ve kaygı döngüsünün bir parçası olarak ortaya çıkar.
Bu nedenle doğru değerlendirme yapılması ve gerektiğinde profesyonel destek alınması oldukça önemlidir.
